ذهن مردان آغاز مىگردد » « 1 » . او هوشمندانه گوشزد مىكند كه خودسرى و گنده‌دماغى اين طبقه زيانهاى جبران‌ناپذير براى مردم به ارمغان آورده است : « سلطان محمود از طلخك پرسيد كه جنگ ميان مردم چگونه واقع مىشود . گفت : نبينى و نخورى ! گفت : اى مردك چه . . . مىخورى ! گفت : چنين باشد يكى . . ى خورد و آن ديگرى جوابى دهد ، جنگ ميان ايشان واقع شود » « 2 » . همين‌طور مىگويد « قزوينى با كمان بىتير به جنگ ملاحده « 3 » مىرفت كه تير از جانب دشمن آيد و او بردارد . گفتند : شايد نيايد ؟ گفت : آن وقت جنگ نباشد « 4 » » . او حتّى فرزندان طبقهء حاكم را از قماش ديگرى مىشمارد و معتقد است كه اين جماعت از مادران خويش « ستمگار و خانه‌برانداز » زاده مىشوند « زن طلخك فرزندى زاييد . سلطان محمود او را پرسيد كه چه زاده است . گفت : از درويشان چه زايد جز پسرى يا دخترى ؟ گفت : مگر از بزرگان چه زايد ؟ گفت : اى خداوند ، چيزى زايد بدكار ستمگار خانه‌برانداز » « 5 » ! اين نكات كه از عبيد ياد شد ، آدمى را به ياد ولتر مىاندازد كه در يكى از آثار خويش همين نكته‌سنجيها را در باب جنگ‌افروزى اميران و پادشاهان كرده است . مىگويد « نسب‌شناسى براى شهريارى ثابت مىكند كه وى نوادهء مستقيم كنتى است كه خويشاوندان و منسوبان او سيصد يا چهار صد سال پيش با دودمانى عقد مواصلت بستند

--> ( 1 ) . 1978 ، . N . Y 161 . . See , Beyond Freedom and Dignity , P " wars begin in the minds of men " ، Skinner - راغب اصفهانى آرد ( محاضرات ، 3 / 178 ، بيروت ، 1961 ) : « وصف رجل الحرب فقال : اوّلها شكوى و اوسطها نجوى و آخرها بلوى » . و نصر بن سيّار ، امير خراسان از جانب مروان بن محمّد آخرين خليفهء اموى ( 132 - 127 ه . ق . ) گويد : فانّ النار بالعودين تذكى * و انّ الحرب مبدءها الكلام ( طبرى ، تاريخ ، 9 / 92 ، مصر ) . و مولوى گويد ( مثنوى ، 2 / بيت 1597 ، نيكلسن ) : عالَمى را يك سخن ويران كند * روبهانِ مُرده را شيران كند . ( 2 ) . رسالهء دلگشا ، 134 . ( 3 ) . ( خداناباوران - ) . Atheists . ( 4 ) . همانجا ، 107 . ( 5 ) . همانجا ، 132 .